كروسينسكى ( مترجم : عبد الرزاق دنبلى " مفتون " )
18
سفرنانه كروسينسكى ( فارسى )
كرده و با شاه اسماعيل در چالدران مصاف داده شكست خورد . شاه اسماعيل در سنهء نهصد و سى تاج و تخت را وداع كرده و به جاى او شاه طهماسب پسرش بر تخت نشست . بعد از او سلطان خدابنده و بعد از او شاه عباس و بعد از او شاه صفى و بعد از او شاه عباس ثانى . شاه عباس اول در سال نهصد و نود و چهار بر تخت جهاندارى جلوس كرد و چهل و پنجسال او امتداد يافت و چند ولايت به ولايات افزود و بناى دولت را استحكام داد . در سنه هزار و سى و چهار ، در انقضاى زمان سلطنتش به قندهار سفر كرد و * آن ولايت از دست پادشاه هندوستان گرفته ، ضميمه ولايت خود * ساخت و در سنهء نهصد و چهل و يك در ماه * ربيع الثانى در [ 4 ] فرح آباد وفات يافت . نبيرهء او شاه صفى را در هجده سالگى به جاى او بر تخت فرمان روايى ايران نشاندند . چهارده سال سلطنت كرد . در تاريخ سنهء هزار و پنجاه هجرى ضعفى به دولت عجم طارى گشته ، پادشاه هند لشگر فرستاد ، قندهار و توابع آن را از دست قزلباشيه انتزاع نمود و سلطان مرادخان ، پادشاه روم ، بغداد را مسخر كرده به ممالك عثمانيه الحاق نموده و شاه صفى از مقابله او عاجز شده * با سلطان صلح كرد و به عزم تسخير قندهار لشكر كشيد . در سنه هزار و پنجاه و پنج در * شهر كاشان به شهر آخرت شتافت و بعد از شاه . عباس كوچك * پسر او دوازده سال داشت بر تخت شاهى صعود نمود و مدتى به استقرار دولت خود نظام داده به عزم تسخير قندهار اهتمام كرده ، در سنه هزار و شصت هجرى [ 5 ] با لشكر فراوان و استعداد شايان روزانه شد و از طرف ديگر پادشاه هند سپاه بسيار به قندهار مأمور نمود . بعد از قتال عظيم لشگر هندوستان مغلوب و منهزم و جماعت افغان به آنها عصيان ورزيده ، يه لشگر عجم اعانت كرد ، شاه عباس ثانى قلعهء * قندهار را با توابع او به حيطهء تسخير درآورده ، سپاه هندوستان در وقت تصرف قندهار ، خراسان را نيز ضميمه قندهار كرده بودند ، متصرف شده در اين دفعه باز جماعت قزلباشيه خراسان را كما فى السابق در تحت ضبط و استيلاى آوردند . بعد از آن كه شاه عباس ثانى بيست و پنج سال سلطنت كرده بود ، در * دامغان تخت پادشاهى را بدرود گفته و در سنهء هزار و هفاد و نه روز ، بيست و پنجم شهر محرم الحرام صفى ميرزاى دوم بر سرير ملك ايران قرار گرفت . در اثناى [ 6 ] حكومت خوابى هولناك ديد به خوف و تشويش افتاد چنين پنداشت كه به تبديل نام تغيير قضاى حى الانيام توان كرد . صفى را به سليمان تبديل